حزب طبقاتی در پرتو مبارزات کارگری در ایران

معرفی

امروز چهارم آذر، رسانه ها از دستگیری اسماعیل بخشی و سه نماینده دیگر شورای هفت تپه خبر داده اند، کسانی که ما در موردشان دیروز در رابطه با ایران گزارش دادیم. اعتصابات، بدون اینکه انگیزه خود را گم کرده باشند، تقریبا تمام مردم را، نه تنها در شهر مجاور صنعتی اهواز بلکه در کل کشور تحت تاثیر قرار داده و در حال گسترش است. با این حال، دستگیری، بدون شک یک عقب نشینی ست. حتی در برهه های انقلابی کارگری هم، طبقه کارگر برای یافتن پیشاهنگی که توانایی پیشبرد مبارزه را داشته باشد، با دشواری روبروست. وجود پیشگام در چنین برهه ای برای رهبری مبارزه، ارائه مطالبات بعدی و طرح شعارها و درس آموزی از هر مرحله از جنبش، چه شکست چه پیروزی، ضروری ست.

۱

مورد ایران بیانگر خیلی چیزهاست. هیچ کس نمی تواند ادعا کند که کارگران به وظایف خود عمل نکردند، در نقاط مختلف کشور، آنها ایجاد شوراها را، برای جایگزینی در برابر رکود جنبش یک سال پیش، تبلیغ و ترویج کردند. هیچکس نمیتواند بگوید که آنها به آنچه ما از آن بعنوان حزب آینده یاد میکنیم، تعلق ندارند. هنگامی که ما از حزب، بعنوان پیش شرط اساسی، نه تنها برای محتمل کردن وقوع انقلاب، بلکه برای پیشروی مبارزات کارگران در جهت مثبت، صحبت میکنیم، در واقع به این حزب اشاره می کنیم و نه به یک سازمان رسمی با قوانین و مقررات آن که چیزی بیش از دستگاه خودکار نیست.

۲

در حقیقت، « حزب کمونیست »، هیچ شباهتی به دستگاه خودکار ندارد. در نوشته کوتاه از برنامه چپ کمونیست اسپانیا در دوران فرانکو که امروز توسط « مدرسه مارکسیسم » منتشر شده است، یک نظر روشنی از حزب به عنوان فرآیند همگرایی کار جدی بین عناصر و گروه ها برای توسعه مبارزه وجود دارد.

آگاهی طبقاتی محصول « سازمان دانش » و نتیجه علم آکادمیک نیست. نه برخاسته از « گروههای تحقیق » است و نه ناشی از کاربرد یک تکنیک خاص و نه در پذیرش برنامه ایست که برای یکبار و برای همیشه، روی سنگ سختی حک شده باشد. آگاهی طبقاتی محصول ماهیت طبقاتی به عنوان بیان هویت آن است که در « هستی » طبقه کارگر وجود دارد، زیرا چیزی جز از انجام آنچه که باید برای ایجاد جامعه ایکه در آن نیازهای انسانی اهمیت دارد، نیست. پیشگام و حزب، به عنوان ثمره نیاز به توسعه و پیشبرد مبارزه است که در صحنه ورود میکنند.

به همین دلیل است که طبقه کارگر همیشه « حزب » خود را ایجاد می کند. می توان روی خوش شانسی حساب باز کرد که در یک مکانی و در یک زمانی، هسته حزب آینده « با انجام وظایف خود » و با خود گذشتگی، به یکپارچه سازی و توسعه یک برنامه کاربرد، همت کند. اما اغلب اوقات این امکان وجود ندارد ... اما حتی در این صورت، آن هسته به عنوان جنین چنین حزبی به صحنه میاید. ما حالا شاهد آن در ایران هستیم، اما ما شاهد آن در آرژانتین در سالهای هفتاد و هشتاد نیز بودیم: حزب بدین خاطر شکل میگیرد که بدون ایجاد تعادل تاریخی، بدون چشم انداز روشن در مورد ویژگی جهانی طبقه کارگر (انترناسیونالیسم، سنترالیسم )، بدون دیدگاه اصیل کمونیستی، مبارزه طبقاتی نهایتا به سقف و محدودیت خود میرسد. اما این برنامه کمونیستی و کارا بودن در مبارزات است که بدرد میخورد و نه « اصل و نسب » سازمان های رسمی. سازمان ها، به عنوان سازه ها، تضمین هیچ چیزی نیستند. همانطور که متن Fomento Obrero Revolucionario پس از توضیح نقاط عطف چپ کمونیست اسپانیا از انقلاب تا دهه ۱۹۵۰ می گوید:

« در اینجا داستان ما مختصرا چنین است. اجازه دهید روشن کنیم که با این بیانیه، ما صرفا قصد داریم که مبانی گروه مان را توضیح دهیم. قصد ما، چیزی بیشتر از این نیست، اینکه بخواهیم یک میراث تاریخی یا حق ارشدی یا اتوریته ای را ادعا کرده باشیم. آنچه واقعا مهم است موقعیتی ست که گروه ما از آن دفاع می کند، ما در روند مبارزات آنها را محک میزنیم و آماده هستیم که اگر آنها با توجه به تکامل نظام سرمایه داری و نیروهایی که آن را حفظ می کنند، نامناسب باشند، آنها را مورد بررسی قرار دهیم. »

۳

بنابراین ... اگر تشکیل حزب را، ضرورت ایجاد می کند، پس چه اصرار یست برای اینکه سازماندهی امریست عاجل؟ در وهله اول، از آنجایی که نیاز به یک حزب در هر لحظه ای از مبارزه مشهود است و مضافا بر اینکه، ابزاری که توان ارائه ی جهت گیری را داشته و برای توسعه آگاهی طبقه کارگر به عنوان یک کل، مثمرثمر باشد، با یک چشم بهم زدن و ناگهانی ساخته نمی شود. کارگران ایرانی ممکن است موقعیت و توان آنرا داشتند که در یک یا چند شهر، هسته های حزبی را تشکیل دهند، اما آنها نیازمند هماهنگی فوری بین انقلابیون در سرتاسر کشور هستند که بتوانند حامل یک پیام واضح و قابل درک باشند. علاوه بر این، مبارزه اگر در ایران منزوی بماند به سختی می تواند موفق شود. کارگران ایرانی، نه در آینده بلکه در حال حاضر، نیازمند سازماندهی سیاسی کاربرد برای ایجاد آگاهی و راهنمای مبارزه اند، چیزی که همه ما بدان نیازمندیم.

۴

از سوی دیگر، عملکرد حزب، صرفا امر ارادی نیست. برنامه طبقه کارگر ممکن است در اهدافش آشکار باشد - یک جامعه بدون کالا و وفور فرآورده‌های مادی - اما به آسانی قبل حصول نیست. هنگامی که انقلابیون قادر به ایجاد سازمان های بین المللی قابل اعتماد نبوده باشند، مانند نیمه دوم قرن بیستم، رکود مبارزات، نامیدی و تضعیف روحیه را بدنبال داشته است.

« برای راه انداختن تهاجم مداوم در ورای مرزها، آنچه که نیاز است وجود یک یا چند سازمانی ست که به روشنی از گذشته تجربه فراوانی کسب کرده باشند و به اندازه کافی توجه پرولتاریا را در مبارزه، بسوی خود جلب کنند »

جی مونس «حزب-دولت، استالینیسم، انقلاب»، ۱۹۷۴

ایجاد یک سازمان معنی دار و شناخته شده در درون طبقه کارگر در سطح بین المللی، مستلزم آن است که مسائل اساسی برنامه ای در گسترده ترین سطح، با بحث های روشن، حل و فصل شود، نیروها دور هم جمع شوند، منابع را گسترش دهند ... چرا که این امر در لحظات آخر، دست یافتنی نیست.

۵

اما اگر در نهایت « اصل و نسب » مهم نیست، پس چرا اصرار زیادی بر تاریخ چپ کمونیست وجود دارد؟ آیا ما قبلا ندیدیم که چگونه چپ کمونیست اسپانیا هرگونه حساب تاریخی خود را که مدعی «میراث تاریخی یا اعتبار یا حق ارشدی » باشد را رد کرد؟ از آنجایی که حزب محصول ضرورت مبارزه است، ظرفیت یک گروه هم در آنجا سنجیده و اندازه گیری میشود، نه در شجره نامه ها و زرق و برق آن. اما این بدان معنا نیست که این پروسه می تواند از هر کجا آغاز شود. واضح است که پیشگامان طبقه کارگر محصول موسسات دولتی مانند دانشگاه ها یا اتحادیه ها نخواهند بود. اما محصول جریان ها و گروه هاییکه در لحظات حیاتی، از نیازهای سرمایه ملی دفاع کرده اند نیز نخواهد بود که کارگران را مجبور به کشتن یکدیگر با پرچم بورژوازی ملی «خودی » کردند. پیشروان طبقه کارگر، از درون مدارس و از روشهای تجزیه و تحلیلی که بارها و بارها، برای شکوه بیشتر سرمایه ملی به کشتارگاهها، ختم شده بیرون نخواهد آمد. از قضا، سوسیال دموکراسی، سندیکالیسم، استالینیسم و تروتسکیسم - چپ سرمایه - دقیقا تداوم آن و نفی انترناسیونالیسم را نمایندگی کرده اند.

و اگر این مورد، تایید یا رد جهانی بودن طبقه کارگر و منافع آن در جهان ( انترناسیونالیسم ) باشد، لازم به ذکر است که سنترالیسم، یعنی تأیید جهانشمولی و وحدت طبقه کارگر، بیان جمعی در هر مبارزه نیز میباشد. تقسیم طبقه کارگر و پیشروان آن به هویت؛ گروه های قومی، انواع کارگران با منافع متمایز و حتی متضاد، اساسا هیچ فرقی با درخواست برای پیوستن به ارتش یا جنبش ملی برای کشتار کارگران « بورژوازی دیگر » ندارد. بدین معنی که وجود مرزهای طبقاتی، حد و مرز زمینه برنامه و متدولوژی که در آن حزب باید ساخته شود را، تعیین میکند. اتحاد با جریان ها یا گروه هایی که در بیرون از حوزه طبقه کارگر قرار دارند، بهترین اراده ها را نازا و عقیم میسازد. به همین دلیل است که « خط سرخ »، تداوم برنامه پایه ای طبقه کارگر، یک شرط لازم برای توسعه حزب است. به همین دلیل اعاده و احیای بحث ها و سنت چپ کمونیست، که در مقابل ضد انقلاب و گروه های ناسیونالیستی و دنبالچه راست افراطی آنها، که ما هنوز از آن رنج می بریم، ایستادند، بسیار مهم است. تلاش برای شروع « از ابتدا »، چشم پوشیدن از تجربه تاریخی و سیاسی قرن گذشته، به این میماند که خودمان را به طور دقیق در برابر خطرات اخیر و فعلی خلع سلاح کنیم.

۶

جمعبندی: حزب طبقه کارگر، محصول عملکرد طبقه کارگر است. این یک فرایندی ست که همیشه در حال انجام است، زیرا واقعیت استثمار باعث می شود که طبقه کارگر وظایفی را انجام دهد که باید بصورت جمعی انجام شوند. و در انجام این کار، پیشرو شکل میگیرد که باید چشم اندازی را تائید و تاکید کند که از وضعیت مشابه طبقاتی بیرون آمده تا بتواند برای توسعه مبارزه کاربرد داشته باشد. مشکل این است که وظیفه اساسی، یعنی چیزی که هسته « شرایط ذهنی » را تشکیل می دهد، نمی تواند به خود مبارزه محول شود. کمک و همکاری، باید به گونه ای باشد که مبارزات را به پیش برد. باید در آنها ورود کرد و برای دخالت گری، در مقیاس بالقوه جهانی، آمادگی های لازم را داشت.

« شرایط عینی انقلاب کمونیستی برای تضمین پیروزی کافی نیست و شرایط ذهنی لزوما با وجود اولی بوجود نخواهد آمد. شرایط ذهنی چیزی جز از آگاهی تئوریک از تجربه قبلی و حداکثر امکانات ارائه شده به پرولتاریا نیست؛ این دانش ِ عملکرد انسان، آماده است که تغییر هستی ذهنی را به واقعیت عینی انجام دهد. در حال حاضر، آمادگی و تدارک نظری، هرگز به این اندازه از مسیر اصلی خارج و تا این اندازه از تجربه و فرصت، عقب نبوده است. »

جی مونس «حزب-دولت، استالینیسم، انقلاب»، ۱۹۷۴

۷

آنچه امروز در ایران شاهد آن هستیم و ما در بسیاری از نقاط دیگر شاهد آن خواهیم بود، ظهور درگیریهای جدید طبقه کارگر در سطوح بسیار بالاتر از دهه های گذشته است، وجود تناقضی که در بالا بدان اشاره شد دردناک است. ما می بینیم که هسته هایی که عناصر اساسی برنامه کمونیستی را پیش می برند به صحنه ورود کرده اند. اینکه چه چیز شورا ست و چگونه کار می کند را، آنچه ما در ایران شاهدیم به روشنی تأیید می کند. اما هر گام به جلو، نیاز به وضوح بیشتر، جسارت بیشتر ... آگاهی بیشتر را طلب میکند. و همچنین سازمان دهی بیشتر، نه به مثابه طبقه کارگر بطور کلی، بلکه همچنین در سطح اقلیت طبقه کارگر، حزب تشکیلاتی که مسئولیت میلیون ها نفر را در قلمرو وسیع به عهده دارد. به همین دلیل، زمان برای کمک به بسط اقلیت طبقه کارگر که از تاریخ و تجربه طبقه کارگر آگاهی دارد، فرا رسیده است. برقراری ارتباط و پیشبرد کارها با کسانی که فی الحال وجود دارند. حزب، یک امر آرمانی برای آینده دور نیست، سنگ جادوی فلاسفه نیست که همه چیز را در لحظه ای که انقلاب جهان را تغییر می دهد، حل کند. حزب ضرورتیست که باید در اینجا و حالا شکل بگیرد. این اولین نبردی است که باید پیروز شویم.

نیووا کورسا*

۲۵ نوامبر ۲۰۱۸

* https://nuevocurso.org

Etiketler