۶ بیانیه کارگران اعتصابی
از روز شنبه ۲۹ خرداد، هزاران کارگر در پروژه های نفت و گاز و کارخانه های پتروشیمی در چندین استان در سراسر کشور اعتصاب کرده اند. آنها اقدامات خود را تحت عنوان کمپین ۱۴۰۰، هماهنگ کرده اند. گزارش شده است که تعداد مراکز صنعتی شرکت کننده در این اعتصاب به بیش از ۱۰۰ واحد در ۱۰ استان و تعداد اعتصاب کنندگان به ۱۰۵۰۰۰ کارگر رسیده باشد (1)، پوشش خبری این اعتصابات گسترده، چه در رسانه‌های داخلی و چه در رسانه‌های خارجی، به طرز چشم‌گیری بسیار اندک بوده است، اما اعتصاب کماکان هنگام نوشتن این یاداشت، ادامه دارد.
به دلیل ماهیت مخفی سازمان دهی این اعتصابات، هیچ مرکز رسمی برای صدور بیانیه آنچنان وجود ندارد. با این حال، از طریق کمیته اعتصاب کارگران، به نام شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت، هماهنگی لازم صورت گرفته که تاکنون ۱۱ بیانیه صادر کرده است که توسط سایر گروه های کارگری و اتحادیه ها دوباره باز نشر شده اند.
قبل از اینکه توضیحات بیشتری را در این زمینه ارائه دهیم، برای دنبال کردن جزئیات اعتصاب و مطالبات کارگران، در اینجا به قسمت هایی از۱ین ۶ بیانیه رجوع میکنیم در بیانیه اول که روز یکشنبه ۳۰ خرداد منتشر شد چنین میخوانیم:
" برای پیگیری خواستهایمان وارد اعتصاب سراسری میشویم _
ما کارگران پیمانی نفت در پالایشگاهها، پتروشیمی‌ها و نیروگاهها در اعتراض به سطح نازل حقوقها و کاهش هر روزه قدرت خرید خود و عدم اجرای وعده های داده شده همانطور که اعلام کرده بودیم اعتصابات گسترده و سراسری خود را از سر میگیریم و با تجمع در مقابل مراکز کاری‌مان پیگیر مطالبات خود میشویم. در همین راستا روز ۲۹ خرداد همکاران پروژه ای ما در شرکت فراب نیروگاه بیدخون با مطالبه‌ی افزایش دستمزدها و خواست ۲۰ روز کار و ۱۰ روز مرخصی که اصطلاحاً طرح بیست ده نامیده میشود دست به اعتصاب زده و به صورت جمعی نیروگاه را به قصد خانه‌های خود ترک نمودند. این کارگران اعلام کرده‌اند که تا زمانیکه به خواسته های آنان پاسخ داده نشود به نیروگاه بازنخواهند گشت. _
اعتصاب ما یک اعتصاب اخطاری است و یک هفته در جریان خواهد بود و در روز نهم تیر به صف همکاران رسمی خود که اعلام اعتراض کرده اند خواهیم پیوست. ما در این یک هفته‌ی اعتراضمان با جمع شدن در محل های کار خود تلاش میکنیم که تصمیم گیری جمعی بکنیم و صدای خود را به گوش همکاران کارگرمان در همه جا برسانیم. _
خواستهای اعلام شده ما عبارتند از: _
مزد هیچ کارگر شاغل در نفت نباید کمتر از ۱۲ میلیون باشد و باید فورا سطح دستمزدها افزایش یابد و به نسبتی که قیمت اجناس افزایش می یابد سطح مزد کارگران نیز بالا رود. بعلاوه سایر سطوح مزدی کارگران باید بر اساس توافق با نمایندگان منتخب کارگران صورت گیرد. _
تعویق پرداخت دستمزدها جرم و یک دزدی آشکار است. حقوقها باید هر ماه بموقع پرداخت شود. _
ما به کار موقت و پیمانی اعتراض داریم و خواستار کوتاه شدن دست پیمانکاران و داشتن امنیت شغلی و دائمی شدن قراردادهای کاری مان هستیم. اخراج کارگر ممنوع. _
قوانین برده وار مناطق ویژه اقتصادی که حصاری بین ما و بخش های دیگر کارگری در سطح جامعه است و بر اساس آن کارفرمایان مفتخور دستشان برای هرگونه تعرضی به زندگی و معیشت ما باز گذاشته شده است، باید فورا لغو شوند. _
ما خواستار ایمن شدن محیط کارمان هستیم …....... _
ما کارگران نفت از امنیتی بودن محیط های کارمان به ستوه آمده ایم و باید به این وضعیت خاتمه داده شود. تشکل و تجمع و اعتراض حق مسلم ماست. _
در خاتمه حمایت قاطع خود را از همکاران رسمی مان در نفت که اعلام کرده اند چنانچه به خواستهایشان جواب داده نشود در نهم تیر دست به اعتراض خواهند زد و فراخوانشان به تجمع در آن روز است، اعلام میکنیم. _
خواستهای بر شمرده ما خواستهای همه کارگران نفت از جمله همکاران رسمی ما نیز هست..................... ما خواهان تحقق این حقوق پایه ای و برخورداری از درمان و تحصیل رایگان برای همه مردم هستیم. زندگی شایسته انسان حق همه ما مردم است. (2)"
در بیانیه دوم که یک هفته بعد یعنی روز شنبه ۵ تیر منتشر شد چنین میخوانیم:
" اعتصاب تا گرفتن مطالباتمان ادامه دارد _
ما کارگران پیمانی نفت در پالایشگاهها، پتروشیمی ها و نیروگاهها، همانطور که اعلام کرده بودیم از 29 خرداد وارد اعتصاب شدیم. اکنون چند ده هزار از همکاران ما در اعتصابند و همکاران رسمی مان نیز در نهم تیر ماه دست به تجمع خواهند زد. ضمن اینکه در همین مدت در مناطقی چون فازهای ده تا 14 عسلویه آنها را همراه خود داشته ایم. تا همین جا خوب آمده ایم و به همه همکارانمان درود میگوییم........ _
......... ۷۰۰ نفر از همکاران روزمزد ما در پالایشگاه تهران اخراج شدند. باید خواست بازگشت به کار آنها و دیگر همکاران اخراجی را به مطالباتمان اضافه کنیم. اعتصاب ما سراسری است و هرگونه تعرضی به این اعتصاب باید با صف متحد مبارازتی ما پاسخ گیرد.............. _
در آخر حرف و سخن ما با مردم است. تشکر میکنیم از هم طبقه ای هایمان در نیشکر هفت تپه، و تشکلها و نهادهای کارگری و معلمان و بازنشستگان و دانشجویان که تا کنون با بیانیه های خود ما را حمایت و پشتیبانی کرده اند. این همبستگی ها بدون شک نقطه قدرتی برای ما کارگران نفت است. خواست افزایش دستمزد فقط مطالبه ما کارگران نفت نیست، میدانیم که همه کارگران، معلمان، بازنشستگان و حقوق بگیران جامعه همین مطالبه را دارند. و همینطور دیگر مطالبات ما، بنابراین انتظار بیشترین حمایت ها و پشتیبانی ها را داریم. از جمله به اخراج هفتصد همکار ما اعتراض کنید و خواستار بازگشت آنان به کارشان باشید .(3)"
در بیانیه سوم که روز یکشنبه ۶ تیر منتشر شد چنین میخوانیم:
"با اتحادمان دسیسه های پیمانکاران علیه اعتصابمان را خنثی میکنیم _
در حالیکه اعتصابات سراسری ما کارگران نفت با قدرت به جلو میرود، کارفرمایان و پیمانکاران مفتخور مرتبا بدنبال دسیسه گری و توطئه علیه ما هستند. بنا بر خبرها آنها نیز رایزنی های سراسری خود را دارند تا برای عقب زدن اعتصاب ما کارگران هماهنگ کار کنند. ما هم بر سر خواستهایمان ایستاده ایم. …................. در جاهایی خبر هست که از کارگران خواسته اند که برای گفتگو در مورد مشکلاتشان نمایندگانی تعیین کنند و بعد در این جلسات با گفتن اینکه حق شماست اعتصاب کنید و خواستار افزایش حقوقهایتان شوید. این تقصیر دولت نیست که سطح دستمزدها پایین است بلکه پیمانکاران فقط درصد بسیار کوچکی از پول دریافتی از دولت را به کارگر میدهند و باید حقتان را از آنها بگیرید، بطور ضمنی تهدید کرده اند که نباید تجمعی صورت گیرد و اگر تجمع شود موضوع از سطح مطالبه گری فراتر رفته و سیاسی میشود و تاکید اکیدشان بر پرهیز از کشاندن اعتراض به خیابان بوده است......................... _
همچنین باید قاطعانه اعلام کنیم که حتی اگر همه ما کارگران ناگزیر شویم که بخاطر نبود آب و برق و تسهیلات زیستی خوابگاهها را ترک و به خانه هایمان برگردیم باز جمع خواهیم بود و از طریق گروههای خود در مدیای اجتماعی همچنان برای تصمیم گیری جمعی و پیگیری متحدانه مبارزاتمان خواهیم کوشید و اگر تا برج 5 پاسخ نگیریم، مطمئنا در اشکالی گسترده تر اعتراض خود را به جلو خواهیم برد........................................... (4)"
بیانیه شماره‌ی ۴ شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت
"تشکیل شورای اسلامی خواست ما نیست _
دستمزد هیچ کارگری نباید کمتر از ۱۲ میلیون باشد _
افرادی از کمپین ۲۰-۱۰ با تعدادی از مسئولان دولت ابراهیم رئیسی و از جمله با سعید جلیلی دیدار داشته و ظاهراً بر سر مسائل و مشکلات ما کارگران که صدای اعتراضمان از شرایط اسفناک زیستی و معیشتی که داریم بلند شده است بحث و گفتگو داشته اند. به گفته یکی از افراد شرکت کننده در این جلسه قرار است در ابتدای کار دولت ابراهیم رئیسی جلسه دیگری بر سر همین موضوع با حضور وزرای کابینه وی برگزار شود و احتمال این را داده اند که اداره کار عسلویه با تغییراتی اساسی از زیر نظر پارس جنوبی خارج شود و به عنوان شورای اسلامی کار فعالیت نماید. بعد پالایشگاهها نیز از قوانین این تشکل "کارگری" تبعیت کنند. با این توجیه که به اصطلاح شورای اسلامی‌ای که تشکیل میشود بتواند از کارگران در مقابل کارفرما و پیمانکار حمایت کند. تا همین جا معلوم شد که در این جلسه پشت پرده چه گذشته است. _
از هم اکنون اعلام میکنیم که تشکیل شورای اسلامی و سرهم کردن هر نوع تشکلی تحت عنوان تشکل "مستقل" کارگری در هیات دولت اقدامی علیه ما کارگران بوده و جواب ما کارگران نیست. کارنامه شوراهای اسلامی و تشکلات دست سازی از این دست برای کارگران روشن است. اینها همواره ابزار کنترل ما کارگران و خدمت دهی به کارفرمایان بوده اند و خواهند بود. ۴۰ هزار نیروی حراست که در صنایع نفتی مستقر هستند بس نیست که شورای اسلامی را هم میخواهید به آن اضافه کنید. _
ما کارگران نفت همانند همکارانمان در نیشکر هفت تپه و فولاد اهواز و دیگر مراکز کارگری قاطعانه اعلام میکنیم که به ایجاد شورای اسلامی در نفت تن نمیدهیم. شورای سازماندهی اعتراض تشکل مستقل و واقعی ما کارگران است و هر کارگری که امرش تشکل و اتحاد کارگری باشد باید تقویت کننده این تشکل و تشکلهایی از این نوع باشد. نه دنبالچه شورای اسلامی. _
شورای سازماندهی اعتراض صدای ما کارگران نفت است و نماد اتحاد و همبستگی کارگران است. شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت تا همین جا با استقبال خوبی در میان کارگران روبرو شده است. خواستها و مطالبات شورا علنا اعلام شده است و کارگران پاسخ میخواهند. شورایمان خواستها و مطالبات خود را صراحتا اعلام کرده و پاسخ میخواهیم. در اینجا یکبار دیگر این خواستها را اعلام میکنیم. کارگران بر ادامه اعتصاب تا افزایش فوری دستمزدها تاکید دارند .(5)"
بیانیه شماره‌ی ۵ شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت
"اعتصاب ادامه دارد _
در حالیکه اعتصاب دهها هزار نفر از همکاران پروژه ای پیمانی ما در پتروشمی های، پالایشگاهها و مراکز مختلف نفتی ادامه دارد، پیمانکاران در اینجا و آنجا با پیشنهاداتی جلو آمده اند تا به اعتصاب کارگران خاتمه دهند. ما بخش هایی از کارگران پروژه ای طی نشست هایی بر سر این موضوع به بحث نشستیم و شرایط ما برای بررسی و یا قبول هر گونه پیشنهادی اینست که رسمی و کتبی باشد و علنی اعلام گردد. ضمن اینکه باید قید شود که دستمزد کارگران هرماه بموقع و در سر موعد پرداخت شود. به این ترتیب این معیاری است در سطح سراسری که همه همکاران اعتصابی یکدست برخورد کنند . همکاران محترم! اعتصاب ما سراسری است و نباید اجازه دهیم که با پیشنهادات پراکنده در اینجا و آنجا خدشه ای به اعتصاب وارد شود. بعلاوه همراه با روشن شدن سطح دستمزدها و میزان افزایش آن و بیست روز کار و ده روز مرخصی که دو محور اصلی مطالبات ماست، باید تکلیف خواستهای دیگر ما و نحوه پاسخگویی به آنها نیز شفاف گردد. از جمله ما خواستار بازگشت به کار همکاران اخراجی و توقف اخراجها هستیم. همچنین حق همه کارگران در نفت است که از امکانات درمان رایگان در این صنعت برخوردار باشند و کیفیت آن قابل قبول و مطابق استانداردهای لازم باشد. خصوصا در این ایام اپیدمی کرونا این امر حیاتی است. از سوی دیگر کارگران بخش صنعتی نفت از جمله جوشکاران و رنگ کاران شدیدا در معرض آسیب های جسمی و جانی و بیماری هایی چون سرطان قرار دارند. باید استانداردهای ایمنی محیط های کار فورا بالا رود و از جمله به تهویه های استاندارد هوا مجهز گردد . باید خوابگاهها و کمپ های زیستی ما کارگران در حد قابل قبول بهبود یابند. از نظر ما کارگران دولت در قبال وضعیت زندگی و کار کارگران مسئول است. وظیفه دولت است که اجازه ندهد پیمانکار چنین بساطی از چپاول و ظم و ستم را بر گرده کارگران تحمیل کند. باید بساط این ستمگران جمع شود. و قوانین ظالمانه مناطق ویژه اقتصادی برچیده گردد. (6)"
بیانیه شماره شش شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت
"چند نکته مهم _
با توجه به گستردگی و فرا گیر شدن اعتصاب، پیوستن اکثر مراکز کارگری به این اعتصاب و حمایت هایی که تا به حال از آن صورت گرفته، ما امروز در موقعیت بسیار خوبی برای رسیدن به بخش های مهمی از خواستهای خود قرار داریم. با اعتصابات گسترده ما تا همین جا فشار سنگینی بر روی پیمانکاران چپاولگر وارد شده است و کار به جایی رسیده است که منافع همه شان ایجاب میکند که زودتر اعتصاب تمام شود. _
روشن است که باید در مورد نتیجه اعتصاب و رسیدن به خواستهایمان و اینکه در چه شرایطی پای مذاکره میرویم چاره جویی کنیم. ولی باید از هر اقدام عجولانه و پا پیش گذاری زود هنگام برای مذاکره، خود داری کرد. _
خطر اصلی ای که اعتصاب سراسری ما را تهدید می کند ایجاد تفرقه و چند دستگی در میان کارگران و ناروشنی در نقشه کار مان است. کارفرمایان و مسئولین به انواع مختلف تلاش می کنند و یا خواهند کرد که در میان کارگران دو دستگی و یا چند دستگی به وجود بیاورند و سپس با دادن حداقل امتیاز به بخشی از کارگران و ترغیب آنان به بازگشت به سر کار، بخش بزرگی از ما را وادار به بازگشت به کار کنند. باید در مقابل آن هوشیار باشیم. (7)"
این خیزش جدید کارگران، عمدتا در همان بخش هایی صورت گرفته که در سال گذشته نیز شاهد یکی از بزرگ ترین و وسیع ترین اعتصابات بود. اینبار هر دو، یعنی هم وسعت و سراسری بودن اعتصابات و هم عملکرد شورای سازماندهی، حاکی از تجارب گرانبهایی ست که کارگران با فداکاری و تلفیق خلاقانه کار علنی و مخفی در چند سال اخیر بدان دست یافته اند. نقطه قوت دیگر این اعتصابات در جذب حمایت سایر تشکل های کارگری و نیز حمایت عموم مردم میباشد که حاکی از پیشرفت ملموس و تحسین انگیز و ویژگی این مقطع از جنبش کارگری در ایران است که در پایین بدان خواهیم پرداخت.
اما با همه این تلاش های تحسین انگیز، نپیوستن کارکنان و کارگران دائمی در ۹ تیر نشانگر آنست که وحدت و یکپارچگی کارگران نه تنها با موانع ذهنی که با موانع ساختاری هم روبروست.
قانون کار، سپاه، وزارت نفت و کارگران قراردادی
پایان جنگ ایران و عراق و روی کارآمدن دولت رفسنجانی، آغاز تصمیم گیری ها و تصویب قوانینی بود که راه ورود سپاهیان و نهاد های امنیتی را به فعالیت های اقتصادی باز کرد و در ادامه با ابلاغ سیاست‌های کلی اصل ۴۴ توسط رهبر جمهوری اسلامی، مسیر نوین اقتصادی را هموار کرد. این امر سه پیامد عمده بدنبال داشت:
۱) خصوصی سازی
بسیاری از شرکت های ملی / دولتی مثل شرکت هفت تپه، هپکو ….خصوصی شدند، البته با وجود فساد و نظام رانتی در همه ابعاد، حول این شرکت ها باندهای مافیایی شکل گرفتند که لیست بلند بالایی دارند، نفت، شکر، برنج، کاغذ، طلا، مواد مخدر، زمین، دارو، گوشت، زعفران، فوتبال، خودرو …. که بعدها بخاط نحوه اجرای آن ( البته منظور سهمشان از این پروسه ) توسط جناح اعتدال گرایان ( روحانی )، تحت نام خصولتی سازی، مورد انتقاد قرار گرفت.
۲) برون‌سپاری
شرکتهای پیمانکاری در بخش نفت محصول سیاست‌گذاری‌های کلان پس از پایان جنگ ایران و عراق هستند. برنامه سوم توسعه که بر «کوچک‌سازی» دولت و «تعدیل نیروی انسانی» بخش دولتی تاکید داشت، به تمامی نهادهای دولتی اجازه داد تا بخشی از وظایف و فعالیت‌های خود را به بخش خصوصی واگذار کنند. در ماده ۳۳ این قانون به صورت مشخص به وزارت نفت مجوز برون‌سپاری داده می‌شد:
"انجام فعالیت‌های مربوط به عملیات پالایش، پخش و حمل و نقل مواد نفتی و فرآورده‌های اصلی و فرعی آن را به نحوی که‌موجب انحصار در بخش غیردولتی و سلب اختیار دولت در امور حاکمیتی نشود و استمرار ارائه خدمات تضمین گردد به اشخاص حقیقی و حقوقی‌داخلی واگذار نماید." (8)
این امر سلطه شرکتهای پیمان کار را در کل و خصوصا بر بخش وزارت نفت بدنبال داشت. بگذارید از زبان خودشان بشنویم؛ ایلنا خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی در تاریخ چهارم مرداد تحت عنوان « خیز نور چشمی‌ها در لباس پیمانکار/ حاکمیت پیمانکاران بر نظام طبقاتی نفت/ نگرانی کارگران از زد و ببند و تضییع حقوق » چنین گزارش داد:
"…...صدها صنعت بر روی دریای بی‌انتهایی از منابع، تاسیسات سنگین خود را بنا کرده‌اند؛ این ابتدایی‌ترین تصویری است که از نگاه به انبوه لوله‌های پالایشگاهی، فِلرها و سکوهای برآمده از اعماق دریا به ذهن متبادر میشود. اعماق، اینگونه به تسخیر صدها شرکت بزرگ و کوچک درآمده‌‌اند. هزاران پیمانکار خدمانی و صنعتی از این تاسیسات بهره‌برداری میکنند و بابت هر پروژه میلیاردها تومان کسب میکنند. در سالهای گذشته، فساد در جریان واگذاریِ پیمان به شرکتهای گمنام، زوم دوربین را به سمت عملکرد شرکتهای دولتی برده است؛ شرکت‌هایی که بر منابع عمومیِ ستون زده‌اند و به صورت غیرشفاف هزاران میلیارد تومان درآمد ارزی و ریالی را مدیریت میکنند؛ در حالی که در سند درآمدها و مخارج کشور در سال ۱۴۰۰، بیش از ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان بودجه برای آنها در نظر گرفته شده است. (9)"
در حقیقت، شرکتهای پیمانکار با استخدام این کارگران که بیشتر آنها، جوشکار و برق کار، نصاب داربست …. و در کل فنی‌کارند، به عنوان حایل بین کارگران و شرکت های نفت و گاز عمل می کنند و با عقد قراردادهای کوتاه مدت با آنها، مطالبات کارگران را کنترل میکنند. کارگرانی که از مناطق دیگر آمده اند در محل خوابگاه های عمومی، که نامناسب، پرجمیت، غیر بهداشتی‌اند اسکان داده می شوند.
به درجه ایکه این امر، یعنی قرار دادهای کوتاه مدت بدون امنیت شغلی و حتی قرداد های شفاهی را به کارگران تحمیل شد، به همان اندازه هم دست دولت را در موارد بسیاری برای مانور و عدم مسولیت پذیری حتی از نوع رسمی و ظاهری آن نیز، باز گذاشت.
"حسن روحانی، رئیس‌جمهوری این کشور، گفته مشکلات کارکنان صنعت نفت را حل خواهد کرد. او البته تاکید کرده که مشکلات کارگران غیررسمی به وزارت نفت ارتباطی ندارد. هیات دولت امروز در این رابطه مصوبه‌ای داشته که به گفته معاون اول رئیس‌جمهور فقط شامل کارگران دارای قرارداد رسمی میشود. (10)"
دست دولت برای مانور تا بدان اندازه باز ماند که حالا بشکل مسخره ای، مجلس اقدامات اخیر دولت در ازدیاد دستمزد ها را ضد قوانین جاری اعلام میکند و دولت آنرا به قوانینی که مجلس تصویب کرده ارجاع میدهد! (11) و بازی همیشگی جناح‌ها، و ژست گرفتن‌های رادیکال مابانه منتقدین اصلاح طلب رژیم که با گیج سری، مجلسی ها را برای تصویب این قوانین سرزنش میکنند.
"یک عضو کمیسیون تلفیق بودجه به قالیباف نوشت: مصوبه اخیر دولت در خصوص میزان دریافتی کارکنان وزارت نفت در سال جاری ناقض قانون بودجه است. _
پ.ن. _
درست نوشته. _
ولی علت اعتصاب نفتی‌ها همین قانون شماست. نمی‌شود که چوب اعتصاب را دولت بخورد و نانش را مجلس. اگر می‌توانید مصوبه را لغو کنید.(12)"
۳) میلتارزه و امنیتی کردن محیط کار
یکی از علل نپیوستن کارکنان و کارگران دائمی به اعتصاب سراسری ۹ تیر را باید در ساختار کارکنان هر سه بخش، یعنی شرکت ملی نفت، شرکت ملی گاز و شرکت ملی پالایش و پخش، که بر حوزه‌ی انرژی حکمرانی میکنند، جستجو کرد، که این امر نیز درست بس از اتمام جنگ ایران و عراق شکل گرفت؛ وقتی که با « پایان جنگ، سرداران از جنگ برگشتند » (13) در کنار ورود عناصر رده بالای سپاهیان و نهاد های امنیتی برای تصاحب و یا مدیریت شرکت های خصوصی، برای عناصر رده پایینی و بخصوص برای خانواده هائیکه در جبهه‌های جنگ افرادشان کشته شده و یا مجروح شده بودند، تمامی مراکز دولتی از دانشگاه گرفته تا ادارات ….. موظف شدند که سهمیه مشخصی را به این افراد تخصیص بدهند. این همان قشریست که در مواقع اضطراری به یاری رژیم آمده و در کنار عناصر سرکوب به بازوی زور رژیم تبدیل شده است. در این مورد در گذشته ما نوشته ایم :
"در ایران این مسئله حتی بیشتر صدق میکند، به شکلی که این رژیم پس از قیام بهمن ۱۳۵۷ شکل گرفت، علاوه بر استفاده از خشونت شدید از طریق اراذل و اوباش همیشه حاضر در صحنه و یا به اصطلاح لباس شخصی ها، همچنین قادر به سازماندهی ضدتظاهرات نیز میباشد. درست چند روز پس از آغاز اعتراضات، رژیم تظاهرات خود را در اغلب شهرها سازمان داد. به این ترتیب، علی رغم در گیر بودن در بحران سیاسی، بنظر میرسد که رژیم توان کنترل اینگونه تظاهرات را داشته باشد. آنهم صرفا به این دلیل که، تظاهرات خیابانی که به هیچ چیز غیر از شبکه های اجتماعی مجازی مرتبط نباشند، بدون تردید در پروسه نه چندان طولانی، بدون اندوختن تجربه خود در بعد سازمانی، فروکش خواهد کرد.(14)"
به هر حال در مورد مشخص شرکت ملی نفت، شرکت ملی گاز و شرکت ملی پالایش و پخش، این قشر و افراد تحت « ایثارگران » به خدمت گرفته شده اند
"تا سال ۹۲، ۳۳% از کارکنان مستمر صنعت نفت دارای سابقۀ نظامی بوده‌اند. این یعنی از هر سه کارکن، یک نفر نظامی! پس از این اما گرچه با فقدان ارائۀ آمار طرف هستیم، اما با توجه به تصویب قوانین دیگری از جمله محاسبۀ سهمیۀ ۳۰% جدیدالورودها (که تا پیش از سال ۹۱ موجود نبود) و همچنین مواد و تبصره‌های دیگری از جمله الزام به استخدام یک فرزند از کارکنان ایثارگر، می‌توان با قاطعیت گفت که سهم کارکنان نظامی این صنعت در طول دهۀ اخیر قطعاً بیش از ۳۳% شده‌است. (15)"
اگر چه رژیم توانست موقتا با مانور، تهدید و وجود « ایثارگران » مانع از پیوستن کارگران و کارکنان دائمی به اعتصاب شود، اما از آنجائیکه عمده « ایثارگران » در بخش های اداری مشغول کارند، و مراکز حساس در اختیار جوشکاران و برق کاران، نصابان داربست که پیشتازان فراخوان به اعتصاب بوده اند، دیر یا زود این حربه رژیم بی اثر شده و کارایی خود را از دست خواهد داد . افزون بر این، رژیم جمهوری اسلامی علاوه بر دست به گریبان بودن با بحران اقتصادی که فشار حداکثری امریکا آنرا نیز تشدید کرده با بحران فزاینده سیاسی نیز روبروست که انتخابات اخیر بویژه آنرا نشان داد
بحران اقتصادی و تنگناهای رژیم جمهوری اسلامی
برای اولین بار در انتخابات جمهوری اسلامی تعداد شرکت کنندگان واجد شرایط ، طبق آمارهای خود رژیم به زیر ۵۰ در صد سقوط کرد. تعداد شرکت کنندگان ۴۸/۸ درصد اعلام شد. با این حال رهبر جمهوری اسلامی، مثل سالهای قبل، این انتخابات را حماسه نامید! او که فقط چند روز قبل از انتخابات، رای سفید و باطله را منع و از نظر شرعی آنرا حرام اعلام کرده بود، پس از اعلام نتایج که آرای باطله در جایگاه دوم قرار گرفته بود، وجود آرای باطله را با وقاحت و بلاهت وصف نشدنی، کماکان نشانه علاقه مردم به نظام جمهوری دانست! در تقابل با حماسه خواندن این انتخابات، احمدی‌نژاد بطور غیر مستقیم به این گفته خامنه ای این چنین عکس العمل نشان داد
"به حال فردی که می‌گوید انتخابات یک پیروزی عظیم بود تأسف می‌خورم.(16)"
گزارش مجید زروقی خبرنگار روزنامۀ لوموند که برای پوشش انتخابات ریاست جمهوری به ایران رفته بود، اوضاع جاری ایران را این چنین تعریف میکند
"….......بعد از اعتراضات آبان ٩٨ و سپس انتخابات اخیر، خودسانسوری و ترس در ایران کمتر شده و خشم جای آن را گرفته است. هرچند مقامات جمهوری اسلامی به وجود نارضایتی اعتراف میکنند اما پیوند میان رژیم و جامعه از بین رفته است. اینک "پابرهنه‌ها" که به طور سنتی حامی رژیم محسوب می‌شدند از شرایط بد اقتصادی و بن‌بست سیاسی در کشور به تنگ آمده و صریحاً از آن حرف می‌زنند. ناآرامی‌های آبان ٩٨ و صدها نفری که در آن رویدادها کشته شدند نیز نشان میدهد که اکثر معترضان، جوان و متعلق به طبقات فرودست بودند......."
سپس از زبان حاتم قادری، « متفکر برجستۀ » ایرانی نقل میکند:
"بن‌بست سیاسی کنونی راه‌حلی ندارد. شکل‌گیری یک نظام دموکراتیک و مدارا گر نیز وجود ندارد"... و ادامه میدهد که به رغم نارضایتی عمیق مردم، حاتم قادری برخاستن یک حرکت بزرگ اعتراضی را نامحتمل می‌داند، زیرا "یک شعار مشترک که بتواند همۀ قشرهای معترض را متحد سازد" مشاهده نمی‌شود. او می‌گوید که در جامعۀ ایرانی هرکس به فکر حل مشکل خود به شیوه‌ای فردی است. حاتم قادری احتمال میدهد که در میان مدت، اختناق و سرکوب در ایران افزایش یابد.(17)"
تا زمانیکه بحران های جامعه غلیان نکرده و سر برون نزده، این علامه های مدافعین نظم سرمایه داری، هرگونه نقد پایه ای را «تبلیغات کمونیستی » قلمداد میکنند و اصلاحات و آلترناتیو های جناح چپ سرمایه را « واقعی »، « ممکن » و « عملی » میخوانند. اما وقتیکه همان رفرم ها و آلترناتیوها، در عمل به بن بست میرسند آنوقت پیامبران یاس و نامیدی میشوند.
سراب گزینه های اپوزیسیون
اگر برای کل رژیم این انتخابات شکست بزرگی بود در همین حال برای اصلاح طلبان شکست عظیم تری. آن دسته از اصلاح طلبانی که علی رغم رد صلاحیت شان کماکان از مردم خواستند که در انتخابات شرکت کنند و به فردی که از سر ناچاری یا همان انتخاب بد و بدتر، رای دهند تنها توانستند ۴ در صد مردم را مجاب کنند و پایگاه اجتماعی آنان چیزی بیشتر از ۴% جامعه نیست. بیخودی نبود که خامنه ای این آقایان را به بازی نگرفت. نیرنگ و درماندگی این طیف را حدی نیست. اگر خودشان را در همان چارچوب سیاست های شورای نگهبان به بازی بگیرند، آنوقت از آن به عنوان « انتخابات » یاد میکند ولی اگر به بازی گرفته نشوند از آن به عنوان « انتصابات» یاد میکند. اگر بطور نیمه رسمی کنار گذاشته شوند، مثل احمدی نژاد، یا بکلی در خارج از این رژیم قرار گرفته باشند مثل رضا پهلوی، در صدد جستجوی جای خود در فردای فروپاشی، به حمایت دروغین از اعتراض‌ها و اعتصاب‌های کارکنان صنعت نفت مبادرت میورزند. اما نه شرایط بحران نظام سرمایه داری همانگونه است که قیام بهمن در آن شکل گرفت و نه طبقه کارگر همان است که بود. ۴۰ سال استثمار شدید، سرکوب..... از شلاق زدن کارگران (18) تا ارتکاب هر گونه جنایت که جمهوری نکبت اسلامی را در دنیا زبانزد کرده، هیچگونه جایی برای توهم در بین کارگران نگذاشته و دیگر این طبقه کارگر آن طبقه ای نیست که با فراخوان خمینی، بازرگان و طالقانی ….دست از مطالبات خود بردارد . همانطوریکه قبلا گفته ایم اینبار فرق میکند …..
پافشاری جنبش کارگری برروی مطالبات طبقاتی خود
یدالله خسروشاهی، یکی از بنیانگذاران سندیکای کارگران صنعت نفت و عضو کمیته اجرایی آن در سال ۱۹۹۱، به گروهی از سندیکالیست‌های آفریقای جنوبی که به لندن سفر کرده بودند در نامه ای چنین نوشت.
"امروز ما با هزار دریغ و افسوس فهمیده‌ایم که تنها مبارزه اصیل علیه امپریالیسم مبارزه بی‌قید و شرط در راستای مطالباتمان است.(19)"
این گفته ۳۰ سال پیش است. اوایل تجربه اندوزی کارگری پس از انقلاب بهمن ۵۷ ، زمانیکه بخشی از کارگران با توهمات مذهبی آینده خود را در وعده های خمینی جستجو میکردند و بخش کوچکی هم آرزوهای خود را در آینه سازمان های چپی و ملی گرایان میدیدند. آنروزها گذشت، امروز کارگران دریافته اند که « حقیقت تاریخ در تضاد طبقاتی‌اش نهفته است » (20) و استقلال طبقاتی خودشان را این چنین تحسین انگیز، بیان میکنند. میثم آل مهدی، کارگر فولاد اهواز در مصاحبه با بی بی سی:
"ما به هیچ وجه دیوار سفید برای نقاشی افکار هیچ کسی نیستیم بلکه توده های هستیم که برای رهایی خودمان میجنگیم.(21)"
این طبقه امروز از چنان سازمان دهی برخوردار است که درست روز بعد از انتخابات، یعنی بدون داشتن هیچ گونه توهم به انتخاب رییس جمهور جدید، مانع پهلو گرفتن کشتی برای بارگیری میشود و اعتصابات سراسری خود را شروع میکند. از چنان اراده و فداکاری برخوردار است که علیرغم بستن برق و آب کمپ هاشون، اعتصاب را برای ۳۸ روز (هنگام نوشتن این این یاداشت) پا برجا نگه میدارد و با برگزاری تجمعات خود صفحه جدیدی را در جنبش کارگری باز میکند.
"صدای بزرگترین مذاکره مزدی سال ۱۴۰۰ را می‌شنوید صدای #اعتصابات_سراسری کارگران پروژه‌ای نفت که سندیکا نداشتند اما #مجمع عمومی تشکیل دادند؛ اخراج شدند،بلک لیست شدند اما سازماندهی کردند.آنها خواستار حداقل مزد۱۷ میلیون تومانی هستند. آنها سال گذشته نیز موفق به افزایش مزد خوبی شدند.(22)"
"ودیوی تجمع ۱۶ تیر کارگران پیمانکاری ارکان ثالث در منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی. تجمع این کارگران در اعتراض به سخنان اخیر وزیر نفت در کمیسیون انرژی مجلس و نادیده گرفتن مطالبات قانونی‌شان صورت گرفته است.(23)"
تردیدی نیست که برای جنبش بین المللی طبقه کارگر به عنوان یک کل و برای طبقه کارگر ایران به عنوان یکی از سنگرهای آن، آنچه که ما تاکنون شاهد آن بوده ایم در مقایسه ای با آنچه که در آینده با آن روبرو خواهیم بود، بسیار ناچیز است، با این وجود کارگران شجاع در ایران با انعطاف پذیری تحسین برانگیز آنچنان از خود مایه گذاشته و فداکاری و از خودگذشتگی نشان داده اند که علیرغم همه سختی ها، کماکان به اعتصاب خود ادامه داده اند. در هفته های اخیر در کنار این اعتصابات، بحران های متعددیگری سرباز کرده و توده های زحمتکش عاصی، دوباره به خیابانها آمده اند، هنگام نوشتن این سطور، اعتراضات وسیع به بی آبی در خوزستان در جریان است.(24) ایران آبستن حوادث است، آیا جنبش کارگری خواهد توانست رهبری این اعتراضات را با محوریت نان، کار، آزادی، اداره شورایی بدست گیرد؟ شاید نتوان جواب قطعی داد اما یک امر مسلم است و آن اینکه، اگر طبقه کارگر خود را حول سیاست ها و اهداف مستقل طبقاتی خود سازمان ندهد و بر آنها پافشاری نکند، شکست قطعی است.
دامون سعادتی
چهارم مرداد ۱۴۰۰
(1) https://www.radiofarda.com/a/31352737.html
(2) بیانیه کارگران پیمانی نفت در پالایشگاهها، پتروشیمی‌ها و نیروگاهها – Telegraph
(3) بیانیه دوم شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت – Telegraph
(4) بیانیه سوم شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت – Telegraph
(5) بیانیه شماره‌ی ۴ شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت – Telegraph
(6) بیانیه شماره ۵ شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت – Telegraph
(7) بیانیه شماره شش شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت – Telegraph
(8) https://www.radiozamaneh.com/675992
(9) www.ilna.news/بخش-کارگری-9/1094619-خیز-نور-چشمی-ها-در-لباس-پیمانکار-حاک…
(10) https://www.bbc.com/persian/iran-57661910
(11) www.isna.ir/news/1400041913213/مصوبه-هیات-وزیران-در-خصوص-دریافتی-کارکنا…
(12) https://twitter.com/abb_abdi/status/1413860208162574339?s=20
(13) http://www.leftcom.org/en/articles/2009-09-01/on-the-iranian-election-t…
(14) www.leftcom.org/fa/articles/2018-02-04/اعتراضات-ایرانیان-بر-علیه-ریاضت-…
(15) ksazmandeh.com/2021/07/04/قشربندی-نظامی-کارکنان-رسمی-نفت-ایثارگران/
(16) https://www.radiofarda.com/a/31333688.html
(17) www.rfi.fr/fa/ایران/20210703-لوموند-خشم-ایرانیان-کم-کم-زبان-باز-می-کند
(18) www.leftcom.org/fa/articles/2016-06-06/روزی-که-«-خدا-»-را-شلاق-زدند
(19) https://www.radiozamaneh.com/675714/
(21) https://www.bbc.com/persian/podcasts/p05gyy09/p09mx14k
(22) https://twitter.com/i/status/1414352576712118273
(24) مقاله بعدی ما بروزرسانی در مورد این اعتصابات خواهد بود اما در یک مقاله ای كلی در مورد بحران اجتماعی و زیست محیطی جهانی که که از نظر اقتصادی فلج شده و تعداد فزاینده ای از كشورهای پیرامونی را درگیر خود كرده است، به حوادث خوزستان نیز خواهیم پرداخت.