بحران در ایران

Create: جمعه, 10/12/2012 - 21:41

Author: damoon

Category

به درجه ایکه نیش بحران اقتصادی عمیق تر فرو میرود، پاسخ طبقات حاکمه در سراسر جهان، چیزی بجز اجرای طرح های ریاضتی بیشتر نیست. طبقه حاکمه ایران هم از این امر مستثنی نیست، با این تفاوت که چاشنی شعار ضد غربی، « ضد امپریالیستی » را به آن اضافه میکنند. تحریم های یک جانبه از سوی غرب، برای جمهوری اسلامی فرصت ابدی را آفریده که همه تقصیر ها را به گردن غرب بیاندازد، به حدی که:

« محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران، ایالات متحده و قدرت های غربی را برای از بین بردن ابرها مقصر میداند که در غیر این صورت، باران را به کشور های خاورمیانه، که یکی از خشک ترین شرایط آب و هوایی را در جهان داراست، به ارمغان میاورد. »۱

اقتصاد مقاومتی:

در ۲۹ جولای ۲۰۱۲، در نشستی در ماه رمضان، آیت الله خامنه ای در حضور اکثر مقامات رسمی نظام، از دولت خواست که در مبارزه بر علیه غرب متکبر ، سیاست آنچه که او از آن بنام اقتصاد مقاومتی یاد کرد را اتخاذ کند. او اظهار داشت که از سال ۲۰۰۷ از قصد دشمن در استفاده از حربه اقتصاد برای تضعیف پیشرفت جمهوری اسلامی آگاه بوده و به همین دلیل، در سه مناسبت ایام نوروز در سال های اخیر، از شعارهای « اصلاح الگوی مصرف » ، « همت مضاعف و کار مضاعف » و « جهاد اقتصادی »۲ به منظور بالا بردن سطح آگاهی ملت استفاده کرده است. او از دولت، دانشگاهیان، کارشناسان ... خواست که به کاوش در حول و حوش ایده اقتصاد مقاومتی بپردازند تا راه هایی را برای شکست دادن دوباره دشمن پیدا کنند. در سخنرانی طولانی خود، همانند آنچه به طور معمول در نماز جمعه ها گفته میشود، او آنچه در ذیل میآیند را رکن ها و اساس این سیاست برشمرد:

تلاش برای پیشبرد اصل ۴۴ قانون اساسی (خصوصی سازی)

کاهش وابستگی به نفت

مدیریت مصرف

حمایت از تولید ملی

اجرای کامل قانون هدفمند کردن یارانه ها

مبارزه با فساد و سوء استفاده های اقتصادی

او سخنان خود را با فراخوان به هر سه بخش قوه مقننه، مجریه و قضاییه برای حفظ وحدت به پایان برد. از زمان انتخابات قبلی، شکاف درون طبقه حاکمه به پاشنه آشیل جمهوری اسلامی تبدیل شده است. با توجه به محتوای همه آنچه که گفته شده است، به نظر میرسد که هدف اصلی اقتصاد مقاومتی، مقابله با عواقب ناشی از تحریم برای آماده کردن طبقه کارگر به قبول برنامه های ریاضت اقتصادی بیشتر و از این طریق تلاش برای متحد کردن جناح های مختلف طبقه حاکمه باشد.

هفته های بعد، شاهد شور و شوق زیادی از طرف دولت احمدی نژاد در مورد این مسئله نبود و هیچ بحث خاصی هم در پارلمان در نگرفت. با این حال، تعدادی سمینار، کنفرانس در رابطه با این مسئله سازماندهی شد. در صفحات وب سایتی که به آن اختصاص داده شده، پنج عنصر زیر به عنوان گام های لازم برای بثمر رساندن کامل این سیاست، مشخص شده اند:

مهار سوداگری و فساد، گام اول تحقق اقتصاد پایدار

مردمی‌سازی اقتصاد مقاومت اقتصادی در برابر تحریم‌ها را ارتقا می‌دهد

خلاصی از وابستگی به درآمد نفت، مصداق خوداتکایی

شرکای تجاری ایران باید اولویت‌بندی شوند

ترجیح تولید بر واردات و خرید کالای داخلی فرهنگ سازی نشده است.

پاراگراف زیر بخشی از یک مقاله توسط عادل پیغامی، عضو دانشکده اقتصاد و مطالعات اسلامی از دانشگاه امام صادق، که بیشتر نسل دوم دیپلمات ها، اقتصاددانان..... و غیره جمهوری اسلامی در آن آموزش میبینند، میباشد؛

« اگر تمامی دانش انباشته و كتاب‌های مرسوم اقتصادی دنیا را مطالعه كنید، نظریه یا تجربه‌ای مدون و مكتوب درباره‌ی اقتصاد مقاومتی نخواهید یافت......در این رویكرد، ما در پی «اقتصاد ایده‌آلی» هستیم كه هم اسلامی باشد و هم ما را به جایگاه اقتصاد اول منطقه برساند؛ اقتصادی كه برای جهان اسلام الهام‌بخش و كارآمد بوده و زمینه‌ساز تشكیل «تمدن بزرگ اسلامی» باشد. »۳

حالا این متن را مقایسه کنید با بیانیه زیر از محسن رضایی، نامزد ریاست جمهوری در انتخابات گذشته، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام و فرمانده اسبق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در مصاحبه با فایننشال تایمز

« این یک اقتصاد ریاضتی و یا یک اقتصاد زیرزمینی نیست، اما اقتصادی ست در میان نظریه های [به رسمیت شناخته شده] اقتصادی برای مقابله با شرایط تحریم. »۴

چه در درون نظریه های اقتصادی به رسمیت شناخته شده باشد و چه در عالم « اقتصاد ایده‌آلی »، بررسی این نوشته ها نشان می دهد که مطلقا چیز جدیدی در آنها نهفته نیست. دو موضوع مهم، یعنی خصوصی سازی و قانون هدفمند کردن یارانه ها قبلا به تصویب رسیده و در حال حاضر عملا اجرا میشوند. استفاده از عباراتی مانند « بهره وری » ، « تمدن بزرگ اسلامی »، « تئوری به رسمیت شناخته شده اقتصادی » و « تولید و پشتیبانی ملی » و غیره ... فقط تلاش برای مخفی کردن استثمار شدیدتر و کاهش بیشتر خدمات عمومی ست که در راهند.

کاهش بیشتر خدمات عمومی در راه است

آنچه که تا کنون گفته شده ، بارها و بارها نه تنها در جاهای دیگر دنیا بلکه در خود ایران نیز قبلا گفته شده است. اینها دستور العمل های قدیمی اند، و حالا صرفا به دلیل اشاعه سردرگمی و خلع سلاح طبقه کارگر برای حملات بیشتر مطرح میشوند. اجازه دهید به برخی از آنچه که تا کنون گفته شده نگاهی بیاندازیم ؛

به گزارش خبرنگار ایرنا،ˈ محسن رضاییˈ در چهارم سپتامبر ۲۰۱۲ ، در افتتاح سومین کنفرانس و جشنواره بین المللی ˈمقاومت اسلامیˈ در ˈاصفهان، گفت:

« اقتصاد مقاومتی به معنای اقتصاد ریاضتی نیست.......ما نمی خواهیم مثل اروپایی ها سیاست اقتصاد ریاضتی را پیش بگیریم تا به مردم فشار بیاید بلکه می خواهیم اقتصادی داشته باشیم که مردم در آن راحت زندگی کنند. »۵

او هیچ گونه توضیحی که چرا این طرح، نوعی از ریاضت اقتصادی نیست، نمیدهد، به هر حال در ادامه میگوید؛

« مردم ما در سالهای دفاع مقدس (در مقابل تهاجم عراق توسط نیروهای مسلح صدام )،حماسه آفریدند و ژنرال های بزرگی از دل همین مردم، جنگ را اداره کردند و امروز نیز همین مردم می توانند اقتصاد کشور را اداره کنند. »۶

این است که چرا ژنرال سابق، اقتصاد مقاومتی را به عنوان یک طرح ریاضتی نمیبیند. اگر جنگ ایران و عراق با یک میلیون کشته و معلول، با آفریدن ژنرال های بزرگ، که در حال حاضر از یک زندگی اشرافی لذت میبرند، حماسه باشد، روشن است که ریاضت و سختی گذران زندگی میلیون ها نفر از طبقه کارگر در اجرای اقتصاد مقاومتی، نه تنها به عنوان سختی تلقی نمیشود، بلکه بعنوان « مردم در آن راحت زندگی کنند » در نظر گرفته میشود.

او در ادامه می گویدکه؛

« فرهنگ و ایدئولوژی ما، منابع معرفتی کافی برای عبور از این پیچ تاریخی و گردنه حساس است......... برای عبور موفق از تحریم دشمن، مدیریت اقتصادی و ساختارهای اقتصادی باید اصلاح شود. »۷

یک بار دیگر، در این « پیچ تاریخی و گردنه حساس » از طرف همان کسانیکه پس از جنگ ایران و عراق، برای پر کردن جیب خود از ترویج هیچگونه فسادی کوتاهی نکردند، از طبقه کارگر خواسته میشود که به خاطر کشور فداکاری کنند. امروز در هر گوشه این جامعه فساد و رشوه خواري چنان گسترش یافته که ایران در رده بالای لیست فاسد ترین کشورها در جهان، جای گرفته است که پیشتر، در تاریخ خود هرگز در این مقیاس دیده نشده بود.

محمود رضا خاوری، مدیر عامل بانک ملی ایران به دلیل رسوایی های مالی گزارش شده ذیل فرار کرد، بعدها معلوم شد که او شهروند کانادا نیز بوده، و صاحب یک عمارت ۳ میلیون دلاری در تورنتو!

« داستان بزرگترین رسوایی بانکی در ایران. اول در سپتامبر گذشته پخش شد. نخستین جلسه دادگاه در محاکمه ۳۲ متهم به دخالت در پرونده تخلفات مالی ۲/۶ میلیارد دلاری در تاریخ ۱۸ فوریه ۲۰۱۲ در تهران برگزار شد. تا کنون، ۴ نفر به اعدام، ۲ نفر به زندان ابد، و ۳۳ نفر دیگر تا ۲۵ سال زندان، محکوم شده اند.»۸

حالا عزم جزم کرده و به این شکل میخواهند که به « مبارزه با فساد و سوء استفاده های اقتصادی » بر خیزند! اما در مورد « مهار سوداگری » چطور؟ خب چرا باید از چیزی شبیه به این جلوگیری کرد؟

ایسنا خبرگزاری رسمی ایران در هفتم اکتبر ۲۰۱۲ با افتخار اعلام کرد که تهران درمکان سوم برترین بورس‌های جهان از نظر بازدهی ایستاد .

« بر اساس جدیدترین آمار بلومبرگ، شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران در هفته گذشته میلادی با ۳.۴۳ درصد افزایش، در مکان سوم برترین بورس‌های جهان از نظر بازدهی قرار گرفت. »۹

و "اصلاح الگوی مصرف"؟ خب، اگر همیشه میخواستید که بدانید پس از ۳ سال از زمان مطرح کردن آن، پیشرفت آن چگونه بوده، بفرمائید این هم از اصلاح الگوی مصرف؛

« پورشه می گوید که در تهران نسبت به هر شهر دیگری در خاورمیانه، در سال ۲۰۱۱ بیشتر ماشین فروخته است »۱۰

باید دقت کرد که خاورمیانه خود در بالای جدول واردات خودروهای لوکس قرار دارد، بنابراین قرار گرفتن در بالای این لیست، نشانه اینست که چقدر در الگوی مصرف تجدید نظر شده است! قیمت پورشه مدل پانامرا، همین یک سال پیش ۶۳۰۰۰۰ دلار در ایران بود. این حقوق یک ماه ۲۳۰۰ نفر کارگر است و یا به عبارت دیگر حقوق و دستمزد یک کارگر به مدت ۱۷۰ سال. جمهوری اسلامی ایران، ۳۳ سال پیش با وعده « اخوت اسلامی » و ایجاد « بهشت » بر روی زمین، قدرت را به دست گرفت، قطعا به قول خود، تا آنجا که به ثروتمندان و اغنیا مربوط میشود، عمل کرده است، آنها در بهشت جای گرفته اند. اما در توضیح زندگی طبقه کارگر بکار گیری واژه « جهنم » در ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﺎر و زﻳﺴﺖ امروزی طبقه کارگر، قطعا اغراق آمیز نیست.

بیش از یک قرن پیش، کارل مارکس در باره تولد نظام سرمایه داری چنین نوشت؛

« خون و کثافت از فرق سر تا نوک پا، و از هر منفذش، جاری است. »۱۱

امروز صرفا میتوان آن را تائید و اضافه کرد که به وجود مرگبار خود با خون و کثافت بیشتری ادامه میدهد.

به یقین در آینده نزدیک، شاهد شورش و طغیان های ناگهانی خواهیم بود. اما سوال این است که چگونه باید مبارزه کرد.

طبقه کارگر مجبور به مبارزه است

در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۲ ، ایلنا خبرگزاری رسمی کار ایران، در مقاله « کاهش ۳۰ درصدی قدرت خرید کارگران در پی افزایش نرخ ارز »

چنین گزارش می‌دهد؛

« تصویب حقوق حدود ۳۹۰ هزار تومانی برای کارگران در سال ۱۳۹۱، انتقاداتی را در پی داشت از جمله اینکه نرخ تورم، نوسانات ارز و... در تعیین این میزان از حقوق کارگران به درستی لحاظ نشده است، اما این شرایط امروز وارد مرحله جدیدی شده، تا جایی که قیمت ۱۹۰۰ تومانی دلار در اسفند گذشته به قمیتی در حدود ۲۵۰۰ تومان رسیده که به این ترتیب بیش از ۳۰ درصد افزایش داشته است. »۱۲

در زمان اجرای هدفمند کردن یارانه ها، نرخ دلار ۱۲۶۰ تومان بود، بنابراین باید رقم ۵۰ به جای ۳۰ باشد. در هر صورت، در زمان نوشتن این مقاله، ۹ اکتبر ۲۰۱۲، این نرخ پس از رسیدن به بالاترین سطح رکورد خود، یعنی ۳۶۰۰ تومان ،دوباره به ۳۰۰۰ تومان کاهش یافت، که به معنای افزایش ۱۷ % بیشتر بوده و در مجموع با استفاده از آمار رسمی به رقم ۴۷% ،میرسد که این رقم در عالم واقعی بسیار بالاتر است. با اجرای هدفمند کردن یارانه ها مبلغ تقریبا ۴۰ دلار ماهانه به هر فرد پرداخت میشد، که در پی افزایش نرخ ارز، ارزش آن ۵۸ درصد کاهش یافته است. در واقع، یکی از جنبه های سقوط ارزش ریال را می توان در رابطه به اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها در سال گذشته دید. کاهش میزان یارانه ها بدون مقاومت قابل توجه کارگران، تا حدی به دلیل پیشنهاد پرداخت ماهانه، تصویب و اجرا شد، که در حال حاضر روزانه از ارزش آن کاسته میشود. این آخرین حلقه از زنجیره مرحله اول قطع یارانه، تا آنجا که به دولت و سرمایه داری ایران مربوط میشد، بحساب میاید. یکی دیگر از جنبه های افت ارزش ریال، افزایش ارزش ذخایر دولتی، به عنوان تامین کننده اصلی ارز به بازار، به منظور مقابله با کسری بودجه میباشد. با این حال، کارگران به عنوان مصرف کنندگان نیز با افزایش قیمت روزانه اقلام ضروری مواجه بوده اند، در طول ۳ ماه گذشته، بسیاری از اقلام شاهد افزایش حداقل ۵۰ درصدی بوده اند.

افزون بر این، در مورد اشتغال نیز، وضعیت بدتر شده است

« مرکز آمار ایران گزارش داده است که نرخ بیکاری در بهار امسال به ۱۲.۹ درصد رسیده است که نسبت به بهار سال گذشته که ۱۲.۳ درصد بود، افزایش نشان می دهد. بنابر این گزارش، تعداد بیکاران ایران به سه میلیون و ۱۴۶ هزار هزار نفر رسیده است. » ۱۳

با این تصویر از وضعیت کنونی طبقه کارگر، سرمایه داری ایران، همزمان با آماده سازی خود برای مقابله رو درو با جنبش اعتراضی آینده، همچنین مشغول گسترش سردرگمی و اغتشاش در مورد ریشه این بحران در میان کارگران میباشد. انداختن تقصیر ها به گردن تحریم های غرب، سوء مدیریت دولت احمدی نژاد و ... ، اما علت ریشه ای این بحران، ناشی از روابط اساسا متضاد تولید سرمایه داری، هیچوقت مورد سؤال قرار نمیگیرد.

در طول دوره اوج گیری قیمت نفت، که میلیاردها و میلیاردها دلار، راه خود را به جیب سرمایه داران ایرانی باز میکرد، هیچ یک از این آقایان وقت نداشتند که به سوداگری، فساد و وحدت ملی ... فکر کنند، در حقیقت به درجه ایکه قیمت نفت افزایش مییافت، معجزه دلار چنان حیرت انگیز بود که ظهور قریب الوقوع امام زمان، سر تیتر خبر ها شده بود. بدین دلیل که لابد مصلحت نبود که این ثروت باد آورده به نایب او آیت الله خامنه ای واگذار شود! سی دی های زیاد در یک مقیاس گسترده در ایران تحت عنوان "ظهور امام زمان قریب الوقوع است" توزیع شده بود.

حالا، طبقه سرمایه دار ایران، از جناحهای دولت فعلی تا اصلاح طلبان، از سلطنت طلبان گرفته تا چپی ها، صحبت از اوضاع مخاطره آمیز در ایران، فروپاشی کشور، جنگ داخلی، اشغال، وحدت ملی .. و غیره میکنند، فقط به این دلیل که طبقه کارگر را دوباره برای فداکاری های بیشتر آماده و بسیج کنند. تنها طریقی که طبقه کارگر میتواند به دور باطل دنباله روی از طبقه سرمایه دار، پایان دهد، این است که یک بار دیگر پرچم مبارزه طبقاتی را بر افراشته و مبارزه خود را در زمین خود شروع کند. این فقط یک هدف ایده آل نیست، برعکس، تنها گزینه عملی پیش روی طبقه کارگر میباشد و گر نه، مابقی، فریبی بیش نیست. تشکیل پیشگامان سیاسی جدیدیکه، تسویه حساب با نقش ضد انقلابی سازمان های اصلاح طلب را شروع کرده و در این فرآیند محدودیت های مبارزات مطالبات محوری را برملا سازند، اولین اولویت و گام فوری ست که ما از تکرار به فراخوان آن، دست بر نخواهیم شست.

دامون سعادتی

۱http://www.theepochtimes.com/n2/world/iran-president-blames-west-for-de…

۲ http://www.leftcom.org/en/articles/2011-04-17/austerity-in-iran-the-wor…

۳http://www.itan.ir/?Mode=Print&id=2863

۴http://www.ft.com/cms/s/0/27ec70a6-f911-11e1-8d92-00144feabdc0.html

۵ islamic Republic News Agency/IRNA NewsCode: 80311111

۶همانجا

۷همانجا

۸http://404systemerror.com/banking-scandals-big-graft-mahmoud-reza-khava…

۹http://isna.ir/fa/news/91071610181

۱۰http://www.economist.com/node/21560596

۱۱کاپیتال فصل 31 – صفحه 925