Giriş
"Parlamentarizm Üzerine Tezler"i yeniden yayınlıyoruz. Bunları ilk olarak 1976 yılında, uzun yıllardır baskısı tükenmiş olan Revolutionary Perspectives 3’te [eski seri] yayınlamıştık. İki temel nedenden ötürü bu tezleri yeniden yayınlamanın tam zamanı olduğunu düşünüyoruz. Birincisi, son yirmi yılda demokrasinin işçi sınıfına ve özellikle de bağımsız sınıf siyasetine karşı bir silah olarak kullanılmasının daha da güçlenmiş olmasıdır. İkincisi ise burjuva demokrasisinin, ABD emperyalizminin cephaneliğinde, Ortadoğu'nun ve eski Sovyetler Birliği topraklarının petrol kaynaklarını kontrol etme mücadelesinde bir silah olarak kullanılmasıdır.
Tezler, İtalyan Sosyalist Partisi'nin (PSI) bu konudaki azınlık pozisyonunu temsil eden Bordiga tarafından hazırlanmıştır. Asıl motivasyon, Turati ve Modigliani'nin yozlaşmış parlamenter fraksiyonundan kurtulmak ve böylece komünist bir partinin kurulmasını sağlamaktı. Tezler Üçüncü Enternasyonal'in (Komintern) İkinci Kongresi'nde sunuldu. Alman KAPD ve Britanya'daki Pankhurst grubu gibi diğer sol komünistler bu tezleri desteklese de çoğunluk desteklemedi. Lenin ve Troçki'nin de dahil olduğu çoğunluk "devrimci parlamentarizmi" ya da parlamentonun kapitalizmi kınamak için bir kürsü olarak kullanılmasını destekliyordu. Parlamentonun devrimci değişim için bir kaldıraç olarak kullanılmasını desteklemiyorlardı. İtalya Komünist Partisi (PCd'I) 1921'de PSI'nin Komünist (Oy Karşıtı) Fraksiyonu tarafından kuruldu ancak enternasyonal birliğin çıkarları doğrultusunda Komintern'in çoğunluk pozisyonunu kabul etti. Bu nedenle PCd'I adayları 1923'teki seçimlere katıldılar ancak 1925'ten sonra parlamentonun faşistlerce lağvedilmesi, Komünist Solun yozlaşan Komintern'in diğer politikalarını (örneğin PSI ile birleşik cephe) sorgulamaya başladığı bir dönemde bu meseleyi akademik hale getirdi. Tezlerin bugün ilk yayınlandıkları zamandan daha geçerli olduğunu ve bugün parlamentoyu devrimi yaygınlaştırmak için bir kürsü olarak bile kullanma olasılığının ortadan kalktığını düşünüyoruz.
Parlamenterizm Üzerine Tezler (1920)
1. Parlamentarizm, kapitalist rejimin karakteristik siyasi temsil biçimidir. İlkesel olarak, Marksist komünistlerin parlamentarizme ve genel olarak burjuva demokrasisine ilişkin eleştirileri, devletin temsili organlarının seçimlerinde tüm toplumsal sınıflardan tüm yurttaşlara tanınan imtiyazın, devletin bütün hükümet mekanizmasının egemen kapitalist sınıfın çıkarlarını savunma komitesi oluşturmasını ve devletin proleter devrime karşı mücadelede burjuvazinin tarihsel aracı olarak örgütlenmesini önleyemeyeceğini göstermektedir.
2. Komünistler, işçi sınıfının iktidarı silahlı devrimci mücadeleyle elde etmek yerine parlamentoda çoğunluğu ele geçirmesi olasılığını kategorik olarak reddederler. Komünist ekonomik inşa çalışmasının başlangıç noktası olan siyasi iktidarın proletarya tarafından fethi, demokratik organların şiddetle ve derhal bastırılması anlamına gelir; bu organların yerini proleter iktidarın organları olan işçi konseyleri alacaktır. Sömürücü sınıfın bu şekilde tüm siyasi haklardan mahrum bırakılmasıyla, proletarya diktatörlüğü, yani bir sınıf hükümeti ve temsil sistemi hayata geçirilecektir. Bu nedenle parlamentarizmin ortadan kaldırılması komünist hareketin tarihi bir hedefidir; dahası, kapitalist mülkiyetten önce, hatta devletin bürokratik ve hükümet aygıtından önce, devrilmesi gereken ilk burjuva toplum biçimi tam da temsili demokrasidir.
3. Aynı şey, sahte bir şekilde hükümet organlarına karşıt olarak görülen burjuvazinin belediye ya da komünal kurumları için de geçerlidir. Aslında bunların mekanizmaları burjuvazinin devlet mekanizmalarıyla aynıdır. Onlar da işçi delegelerinden oluşan yerel konseyler tarafından yok edilmelidir.
4. Burjuva devletinin yürütme, ordu ve polis mekanizması proleter devrime karşı doğrudan eylemi örgütlerken, temsili demokrasi, kitleler arasında kurtuluşlarının barışçıl bir süreçle elde edilebileceği yanılsamasını ve proleter devlet biçiminin burjuva azınlığa temsil hakkı veren parlamenter bir temele de sahip olabileceği yanılsamasını yayarak işleyen dolaylı bir savunma aracı oluşturmaktadır. Proleter kitleler üzerindeki bu demokratik etkinin sonucu, İkinci Enternasyonal'in sosyalist hareketinin teori alanında olduğu kadar eylem alanında da yozlaşması olmuştur.
5. Şu anda komünistlerin devrime ideolojik ve maddi hazırlık çalışmalarındaki görevleri, her şeyden önce, proletaryayı tarihsel yolundan saptırmak için eski sosyal demokrat liderlerin suç ortaklığıyla yayılan yanılsamaları ve önyargıları zihinlerden uzaklaştırmaktır. Demokratik bir rejimin uzun süredir hüküm sürdüğü ve geleneksel sosyalist partilerin zihniyetine olduğu kadar kitlelerin alışkanlıklarına ve zihniyetine de derinlemesine nüfuz ettiği ülkelerde, bu çalışma çok büyük bir öneme sahiptir ve devrimci hazırlığın ilk sorunları arasında yer alır.
6. Propaganda, ajitasyon ve eleştiri olanakları, enternasyonal proleter harekette iktidarın fethinin çok yakın bir gelecekte mümkün görünmediği ve proletarya diktatörlüğünün gerçekleştirilmesi için henüz doğrudan bir hazırlığın söz konusu olmadığı o dönemde, seçimlere ve parlamenter faaliyete katılım yoluyla sağlanabildi. Bir yandan, burjuva devriminin ilerleme sürecinde olduğu ve yeni kurumlar yarattığı bir ülkede, temsil organlarına komünist müdahale, devrimin proletaryanın zaferiyle sonuçlanması için olayların gelişimi üzerinde bir etki yaratma imkanı sunabilir.
7. İçinde bulunduğumuz tarihsel dönem, toplumsal burjuva örgütlenmesi açısından sonuçlarıyla birlikte Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle, iktidarın proletarya tarafından fethinin ilk gerçekleşmesi olan Rus Devrimi'yle ve hainlerin sosyal demokrasisine karşı yeni bir Enternasyonal'in kurulmasıyla açılmıştır. Bu tarihsel dönemde ve demokratik rejimin uzun zaman önce oluştuğu ülkelerde, parlamento kürsüsünü komünist devrimci çalışma için kullanma imkanı yoktur ve propagandanın netliği, diktatörlük için nihai mücadeleye hazırlığın verimliliği kadar, işçiler tarafından seçim boykotu için komünistlerin bir ajitasyon yürütmesini zorunlu kılar.
8. Hareketin temel sorununun iktidarın devrimci fethi olduğu bu tarihsel koşullarda, sınıf partisinin tüm siyasi faaliyeti bu doğrudan amaca yönelik olmalıdır. Muhalif siyasi partiler arasındaki her çatışmanın, her iktidar mücadelesinin zorunlu olarak demokratik mekanizma çerçevesinde, yani seçimler ve parlamento tartışmaları yoluyla gerçekleşmesi gerektiği şeklindeki burjuva yalanını parçalamak gerekir. İşçileri seçimlerde burjuvazinin üyeleriyle yan yana oy kullanmaya çağıran geleneksel yöntemi kırmadan ve proletaryanın delegelerinin sömürücülerinin delegeleriyle aynı parlamenter zeminde hareket ettiği duruma son vermeden bu yalanı yok etmeyi başaramayız.
9. Tüm siyasi eylemin seçim ve parlamenter eylemden ibaret olduğu şeklindeki tehlikeli fikir, geleneksel sosyalist partilerin ultra-parlamenter uygulamaları tarafından çoktan yaygınlaştırılmıştır. Öte yandan, proletaryanın bu hain uygulamadan duyduğu hoşnutsuzluk, parlamenter eylemin ve parti eyleminin tüm değerini reddeden sendikalizm ve anarşizm hatalarına elverişli bir zemin hazırlamıştır. Bu nedenle komünist partiler, proletarya diktatörlüğü ve işçi konseyleri için yürüttükleri çalışmalar burjuva demokrasisi mekanizmasıyla tüm bağların koparılmasına dayanmadığı sürece, devrimci Marksist yöntem adına propagandada asla büyük bir başarı elde edemeyeceklerdir.
10. Kamuoyuna yapılan tüm konuşmalara ve teorik açıklamalara rağmen, pratikte seçim kampanyasına ve sonuçlarına verilen büyük önem ve partinin uzun bir süre boyunca tüm araçlarını ve insan, basın ve hatta para kaynaklarını bu davaya adamak zorunda kalması, komünizmin amaçlarına ulaşmak için gerçek merkezi faaliyetin bu olduğu duygusunu güçlendirmeye yardımcı olur; bir yandan da, devrimci örgütlenme ve hazırlık çalışmalarının tamamen durdurulmasına yol açar. Parti örgütüne, yasal olduğu kadar yasadışı da olan devrimci çalışmanın gereklerine tamamen zıt teknik bir karakter kazandırır.
11. Çoğunluk kararıyla Üçüncü Enternasyonal'e geçen partiler için, seçim eyleminin devam etmesine izin verilmesi, Üçüncü Enternasyonal'in tarihi rolünde başarısız olacağı ve artık dünya çapında devrimin disiplinli ve homojen bir ordusu olamayacağı sosyal-demokrat unsurların gerekli şekilde ayıklanmasını ve ortadan kaldırılmasını engellemektedir.
12. Parlamentonun ve diğer demokratik organların sahne aldığı tartışmaların doğası, karşıt partilerin politikalarının eleştirisinden, parlamentarizm ilkesine karşı bir propagandaya ve parlamento kurallarını aşacak bir eyleme geçme olasılığını dışlar - tıpkı seçim prosedürü tarafından belirlenen tüm formalitelere boyun eğmeyi reddettiğimizde konuşma hakkını elde etmenin mümkün olmayacağı gibi. Parlamenter eskrimde başarı her zaman yalnızca kurumun dayandığı ilkelerin ortak silahını kullanma ve parlamenter prosedürün hileleriyle başa çıkma becerisine bağlı olacaktır - tıpkı seçim mücadelesindeki başarının her zaman yalnızca elde edilen oy veya sandalye sayısıyla değerlendirileceği gibi. Komünist partilerin parlamentarizm pratiğine tamamen farklı bir karakter kazandırma yönündeki her çabası, bu Sisifosvari uğraşta harcanan enerjilerin başarısızlığa uğramasından başka bir sonuç doğuramaz; oysa komünist devrim gayesi bu enerjileri gecikmeksizin kapitalist sömürü rejimine karşı doğrudan saldırı zeminine çağırmaktadır.
