جزوه پیش رو، توسط یکی از مبارزین سازمان کارگران کمونیست در اواخر دهه ۱۹۸۰ نوشته شده است. برای اولین بار بصورت یک سری مقالات در نشریه صدای کارگر چاپ و سپس بصورت جزوه منتشر شد.

انقلاب اکتبر ۱۹۱۷، الهام بخش طبقه کارگر در سراسر جهان بود. با وقوع خود، انقلاب سوسیالیستی دیگر نه یک « فرضیه » بلکه یک رویداد تاریخی محسوب شد. این انقلاب، بدنبال جنگ جهانی اول که نیاز به گسست از سوسیال دموکراسی و بین الملل دوم را تایید میکرد، شکل گرفت - بین المللی که همه احزاب متشکل در آن، به جز حزب روسیه، جناح کوچکی از حزب سوسیال دموکراسی صرب و تعداد انگشت شماری از دیگران، به معنای واقعی کلمه به تمامی قطعنامه های مصوبه بر علیه جنگ تا سال ۱۹۱۴، خیانت کرده بودند، از جمله قطعنامه ایکه اعلام میکرد در صورت وقوع جنگ، همه احزاب موظف به فراخوان اعتصاب عمومی اند.

استدلال های نظری و جدلی امکان وقوع انقلاب سوسیالیستی در درون احزاب سوسیالیستی، چه در سالهای قبل از جنگ و چه در طول جنگ، حالا به نفع مواضع انقلابیون تثبیت شدند. مهم تر اینکه، انقلاب روسیه، توسط تنها حزب سیاسی شکل گرفت که مواضع مستقل طبقاتی را اتخاذ کرده بود: مخالفت با جنگ، شکست طلبی انقلابی (عدم پشتیبانی از طرفین درگیر ) و تشخیص دو نکته توسط لنین، اول، وقوع جنگ جهانی اول تائید ِ الزام طبقه کارگر برای کنار گذاشتن انقلاب (بورژوا) دموکراتیک به نفع انقلاب جهانی پرولتری و دوم، شکل گیری شورا ها، نمایانگر نوع جدیدی از دموکراسی، یعنی دموکراسی پرولتری. بدین سان، روسیه به سنگر جنبش کمونیستی تبدیل شد و راه عروج بین الملل سوم را هموار ساخت.

این جزوه پس زمینه های قدرت گیری بلشویک ها و متعاقب آن رهبری انقلاب را بررسی میکند. به دوره بسیار مهمی از جنبش کمونیستی و طبقه کارگر در روسیه میپردازد: دوره ای که از فوریه آغاز و به اکتبر ۱۹۱۷ ختم میشود. منشا و رشد تدریجی مخالفت بلشویک ها با سیاست های سوسیال دموکراتیک در شکل منشویکها، اس آرها ... و غیره را تشریح میکند. با توضیح برخی از جزئیات، نشان میدهد که در این مسیر پر تلاطم، چگونه تلاش های مستمر و بی پایان مبارزین کمونیست، به دور از یک مسیر تک خطی، بر علیه همه تقلاها برای منحرف کردن طبقه کارگر از نقش و عملکرد اساسا آنتاگونیستی خود در برابر سرمایه، منجر به انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ شد.

امروزه شرایط زیست جهانی کاملا متفاوت از سال ۱۹۱۷ است. به نظر می رسد که به سختی چیزی را بتوان پیدا کرد که با آن دوران مشابهت داشته باشد. جمعیت جهان از ۱/۹ به ۷/۵ میلیارد نفر تغییر یافته است. طبقه کارگر به لحاظ عددی جهش بزرگی را پشت سر گذاشته است. ترکیب آن در کشورهای پیشرفته بسیار دگرگون شده است. پیشرفت تکنولوژی فوق العاده است ...... لیست می تواند ادامه یابد. با این وجود، حالا این سوال پیش میاید که هدف از بازخوانی رویدادهایی که ۱۰۰ سال پیش اتفاق افتاده و با در نظر گرفتن تغییرات زیادی که در شرایط مادی رخ داده، به چه درد میخورد. اگر چه همه اینها درست بنظر می آیند، اما تغییرات ذکر شده و بسیاری دیگر که می توانند به لیست اضافه شوند، همه در چارچوب نظام سرمایه داری جای میگیرند. بدین معنا که جنبه بنیادین وجود ما، یعنی روابط اجتماعی، همان است که بود، یعنی استثمار طبقه کارگر در درون نظام سرمایه داری، با پیامدهایش، یعنی جنگ، گرسنگی، بیکاری، قحطی، ناامنی ... نه تنها از بین نرفته اند و نه تنها حتی کم نشده اند، بلکه در مقیاسی که هرگز در گذاشته دیده نشده، کماکان وجود دارند. و مهمتر از همه اینها، ما حالا با وجود ماشین تبلیغاتی رسانه ای روبرو هستیم که به طور مستمر هر ایده ای را که بخواهد در برابر سیستم قد علم کرده و مقاومت کند، تحریف و در نطفه عقیم میسازد.

در طول قرن گذشته، دروغ و تهمت در مورد انقلاب اکتبر به وفور رواج داشته، که همانند یک چتر در هر گوشه این

سیاره بالای سرمان ایستاده است. یا تفسیر استالینیستی، تروتسکیستی، مائوئیستی چپی ها بوده ... یا موضع اعتراضی لیبرال های آکادمیک به مسئله « حقوق بشر »، و یا هر چیز دیگر، همه تلاش ها در این بوده که منکر نقش اساسی و رهبری طبقه کارگر در انقلاب اکتبر شوند و یا حداقل در مورد آن شک و تردید اشاعه دهند. بزرگترین دروغ تاریخ که استالینیسم همان کمونیسم است را ساخته و جا بیاندازند و سپس اعلام کنند که «کمونیسم» عملی نیست و کار نمی کند. کمونیسم هرگز در روسیه شکل نگرفت و نمی توانست هم در انزوا در یک کشور برقرار شود. ۱۴ کشور امپریالیستی، یک حکومت کارگری نو پا را محاصره میکنند و به هر وسیله ای و هر شیوه ای، مورد تاخت و تاز قرار میدهند تا شکست بخورد، آنوقت در کتاب های تاریخ شان مینویسند که کمونیسم آزمون شد اما کار نکرد! آری، این چنین است منطق و استدلال سرمایه. یا این مسئله که انقلاب اکتبر در واقع یک کودتا بود و بلشویک ها آن را خیلی خوب اجرا کردند! و بسیار دروغ ها و تهمت های دیگر.

اینها دقیقا همان نکاتی اند که این جزوه آنها را به چالش گرفته است. یعنی افشای این دروغ ها، در پرتو نگاه دقیق به وقایع و نقش سازمان ها، احزاب و شوراها. برای روشن کردن اینکه چگونه حزب بلشویک توانست برای خود چنان جایگاهی را کسب کند، قدرت آن از کجا ناشی میشد، ارتباط آن با سازمان های طبقه کارگر مانند شوراها چگونه بود. نگاه مجدد به درس های فراوانی که طبقه کارگر روسیه برای پرولتاریای جهان بجا گذاشت. با اوضاع وخیمی که امروز طبقه کارگر در همه جا با آن رو به روست و شرایط نامساعدی که انترناسیونالیست ها خود را در آن یافته اند، رجوع به انقلاب اکتبر و آگاهی از آنچه در این دوره بوقوع پیوست، برای مبارزه کنونی ما حیاتی ست.

کلام آخر اینکه، برای پرولتاریا و مبارزان کمونیست در ایران، با توجه به حضور سنگین استالینیسم در جنبش کارگری و غیاب نگرش انترناسیونالیستی، با توجه به وضعیت اقتصادی بسیار شدید و همچنین سایه جنگ، که در آن همه علامه های ناسیونالیست و اصلاح طلب، مدام وحدت ملی را ستایش می کنند و از همه میخواهند از « دولت خود » در مقابل دشمن و تجاوز خارجی حمایت کنند، جایی که مدام کابوس جنگ در عراق و سوریه یاداوری میشود ... به این منظور که هراس از جنگ، ما را به نادیده گرفتن شرایط وحشتناک صلح وادار کند تا اعتماد به «حکومت خود » جلب شود، جایی که هر اعتراض مبتنی بر هویت طبقاتی محکوم است یا حتی سخن از مبارزه طبقاتی به سخره گرفته میشود ... این جزوه، با طرح تجربیات طبقه کارگر روسیه در دوره منجر به انقلاب اکتبر، هم آموزنده است و هم الهام بخش.

دامون سعادتی

مه ۲۰۱۸